Κήπος και παιδί

Κήπος και παιδί

Μάριος Γκρόγκος
Από Μάριος Γκρόγκος
07 Δεκεμβρίου, 2020

Μια σύντομη αναφορά στην αναγκαιότητα επαφής των παιδιών με τα στοιχεία του κήπου και του περιβάλλοντος, και τους τρόπους με τους οποίους θα φέρουμε το παιδί σε επαφή με αυτή τη δραστηριότητα.

Όλοι μας θυμόμαστε τις παλιές μας γειτονιές, τις αλάνες που μαζευόμασταν για ομαδικά παιχνίδια συνήθως τις Κυριακές, σε περιοχές όπου η δόμηση δεν ήταν τόσο πυκνή και το αστικό πράσινο δεν είχε περιοριστεί σε τόσο μεγάλο βαθμό. Με την πάροδο των χρόνων, αντιλαμβανόμαστε πως τα περιθώρια για να ενεργοποιηθούμε για το περιβάλλον εξαντλούνται και ταυτόχρονα γεμίζουμε αγανάκτηση για τις καταστροφές του περιβάλλοντος και για τον εκάστοτε κρατικό μηχανισμό, ο οποίος δεν ευαισθητοποιείται ενεργά προς την κατεύθυνση προστασίας του.

Ευτυχώς έχει περάσει στην δημόσια εκπαίδευση η αντίληψη για την αναγκαιότητα προστασίας του πρασίνου, και μάλιστα από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Οι περισσότερες γενιές που προηγήθηκαν, είτε λόγω οικονομικών δυσκολιών είτε λόγω της αδυναμίας ολοκλήρωσης της εκπαίδευσης πέραν των βασικών σπουδών, δεν είναι τόσο ευαισθητοποιημένες σε αυτόν τον τομέα και πολλές φορές λόγω άγνοιας ενεργούν και εις βάρος του περιβάλλοντος. Η σημασία της επαφής του παιδιού με τη φύση από μικρή ηλικία γίνεται στην εποχή μας μεγαλύτερη.

Ένα παιδί, ερχόμενο σε επαφή και καλλιεργώντας τον κήπο αποκτά περιβαλλοντική συνείδηση, υπευθυνότητα, δεξιότητες και ταυτόχρονα μια παιδεία την οποία θα μπορεί να αξιοποιήσει με ποικίλους τρόπους. Το παιδί αποκτά μια άμεση επαφή με τη φύση, αντιλαμβάνεται πιο ξεκάθαρα τις εποχές του χρόνου, δημιουργεί και παρατηρεί την ανάπτυξη ενός φυτού και ταυτόχρονα αποκτά όχι μόνο σεβασμό αλλά και άποψη για τις τροφές που τρώει καθημερινά. Έτσι θα μπορεί το παιδί να γνωρίσει και να τρώει τα λαχανικά που ως τώρα απεχθανόταν και να αποφύγει τις άχρηστες και βλαβερές τροφές. Επίσης μέσα από μια τέτοια απασχόληση δίνεται η δυνατότητα στο παιδί μας να ξεχαστεί από την καθημερινότητα και να βρεθεί μακριά από τον περιορισμένο χώρο ενός σπιτιού.

Πώς θα το πετύχουμε;

Δεν είναι απαραίτητο να έχει κανείς μεγάλο κήπο για να αφήσει το παιδί του να παίξει ελεύθερα εκεί. Θα μπορούσαμε σε ένα μικρό χώρο του κήπου, σε ένα παρτέρι, ή ακόμα και στο μπαλκόνι ή την ταράτσα μας να δημιουργήσουμε συνθήκες κατάλληλες για την επαφή του παιδιού με το πράσινο.

Όσον αφορά τον κήπο, θα μπορούσαμε σε μια γωνία του να περιφράξουμε ένα μικρό χώρο, κατάλληλο για πεδίο απασχόλησής του, το «μικρό του παράδεισο». Αλλά και στο μπαλκόνι ή την ταράτσα, έχουμε τη δυνατότητα να αξιοποιήσουμε παλιές γλάστρες ή ζαρντινιέρες από προηγούμενα φυτά, αντικαθιστώντας τα με νέα, που θα μας δώσουν την ψευδαίσθηση ύπαρξης του κήπου. Είναι επίσης σημαντικό να υπάρχει και καλός φωτισμός στο σημείο αυτό.

Πρώτο μέλημά μας θα ήταν να χρησιμοποιήσουμε χώματα χωρίς χημικές ουσίες, ακόμη και βιολογικής προέλευσης αν γίνεται, να προμηθευτούμε εργαλεία κήπου κατάλληλα για παιδιά, και τα οποία δε θα είχαν μεταλλικά στοιχεία, προς αποφυγή τραυματισμών. Επίσης, για να μην κουράσει το παιδί η ενασχόληση με τον κήπο, καλό θα είναι να υπάρχει ένα μικρό ποτιστήρι, μια ποδιά για να μη λερώνεται, μικρά γάντια, ώστε να μην τρυπηθεί ή τραυματιστεί, και φυσικά να υπάρχει η γονικη επίβλεψη, χωρίς αυτό να δημιουργεί την αίσθηση περιορισμού στο παιδί. Έτσι θα το βοηθήσουμε να αποκτήσει το χώρο του, να ελέγξει το ίδιο τα αντικείμενα που το περιβάλλουν, και ταυτόχρονα να αποκτήσει αίσθηση υπευθυνότητας για τα φυτά που θα διατηρεί εκεί.

Οι σπόροι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, είτε στον κήπο είτε στις γλάστρες του μπαλκονιού-ταράτσας, είναι το μαρούλι κατά τη διάρκεια του χειμώνα, καθώς και το καρότο ή η πατάτα, το σπανάκι, ενώ για το καλοκαίρι μπορείτε να βάλετε τομάτα, φασόλια, κολοκύθι. Επίσης, θα μπορούσαμε να δώσουμε στο παιδί να φυτέψει κάποια χρωματιστά λουλούδια που θα το εντυπωσιάζουν, όπως τα ηλιοτρόπια, οι καπουτσίνοι, οι πανσέδες, και τα γνωστά σε όλους μας «σκυλάκια».

Στη διαδικασία αυτή, θα πρέπει να περάσουμε στο παιδί την αναγκαιότητα της επιμελούς συντήρησης των φυτών αυτών, να του τονίσουμε τη σημασία της φροντίδας τους, και ταυτόχρονα να του επισημάνουμε το «θαύμα της φύσης», πώς ένα φυτό ξεκινάει, πώς αναπτύσσεται και πώς καταλήγει, επισημαίνοντας ενδεχομένως και τους παραλληλισμούς με τη δική μας ζωή και ύπαρξη. Υπάρχουν επίσης και κάποια λογοτεχνικά βιβλία κατάλληλα για την απασχόληση αυτή.

Ας μην ξεχνάμε πως η ενασχόληση με τον κήπο τα Σαββατοκύριακα για το παιδί είναι πολύ καλύτερη από τον εγκλεισμό σε ένα διαμέρισμα, από την τηλεόραση, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και την απομόνωση που ελλοχεύει στην καθημερινότητά μας. Η ενασχόληση με τα φυτά και τον κήπο μπορεί να το βοηθήσει να εκτονωθεί δημιουργικά, να γνωρίσει τον κύκλο της φύσης, να έχει στην επίβλεψη και φροντίδα του κάτι δικό του, με όλη την ευθύνη που αυτό συνεπάγεται. Η δραστηριότητα αυτή βοηθάει επίσης το παιδί να αποκτήσει αυτοπεποίθηση, βλέποντας κυριολεκτικά την προσπάθειά του να «αποδίδει καρπούς». Είναι πολύ σημαντικό και για εσάς τους γονείς να αναγνωρίζετε την προσπάθεια του παιδιού και να το επιβραβεύετε για την καλή πορεία των φυτών του. Καλό είναι επίσης να δείξετε στο παιδί και τον τρόπο να αντιμετωπίζει την απώλεια κάποιου φυτού.

Στο χέρι σας είναι να κάνετε το παιδί να αισθανθεί ότι ο κήπος αυτός, το παρτέρι, ή το κομμάτι αυτό του μπαλκονιού είναι δικό του, είναι ο χώρος του, και κάθε έπαινος για την καλή του προσπάθεια θα βελτιώσει την αυτοεκτίμησή του. Μακροπρόθεσμα όμως, χτίζουμε ένα μικρό υποστηρικτή του φυσικού στοιχείου, που τόσο το έχουμε όλοι ανάγκη πλέον.

Μάριος Γκρόγκος
Μάριος Γκρόγκος
Join the Green side...

Σκέφτομαι ''πράσινα'' και προσπαθώ να σας μεταφέρω μέσα από τα άρθρα μου πιο κοντά στη φύση. Διαβάστε για τη κηπουρική και δημιουργήστε δικές σας εμπειρίες κάνοντας την τρόπο ζωής!

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ
Η σταχτόχλωρη ελιά, η παιδοτρόφα
ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ
Γνωρίστε τα μυστικά των φυτών