Αρωματικά φυτά: μια ανεκτίμητη αξία στο σπίτι μας

Αρωματικά φυτά: μια ανεκτίμητη αξία στο σπίτι μας

Μάριος Γκρόγκος
Από Μάριος Γκρόγκος
04 Ιανουαρίου, 2021

Τα αρωματικά φυτά έχουν κατακτήσει μια αξία στην πορεία του ανθρώπινου γένους που πραγματικά θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι ανεκτίμητη. 

Από την αρχαιότητα ανακάλυψε ο άνθρωπος τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες καθώς και τη χρήση τους στη μαγειρική. 

Πολλά από τα αρωματικά φυτά είναι ενδημικά και δίνουν μια ποιότητα στη χλωρίδα της χώρας μας. 

Η λεβάντα (Lavandula), το δενδρολίβανο (Rosmarinus officinalis), η ρίγανη (Origanum vulgare), η μαντζουράνα (Origanum majorana), το δίκταμο (Origanum dictamus), το θυμάρι (Thymus vulgaris), το φασκόμηλο (Salvia officinalis) και πολλά άλλα έχουν καθιερωθεί σαν βασικά συστατικά φαρμακευτικών προϊόντων, γαστρονομικών απολαύσεων, αρωματικών χώρου, εντατικών καλλιεργειών στο πλαίσιο της εναλλακτικής καλλιέργειας γης και στη κατασκευή κήπου.

Δίκταμο (Origanum dictamus)

Ο Δίκταμος ή έρωντας (Origanum dictamnus) είναι το πιο φημισμένο από τα κρητικά ενδημικά φυτά. Είναι χαμηλός ημιξυλώδης θάμνος, που οι βλαστοί του φθάνουν τα 40 εκ. Το φυτό είναι τριχωτό και έχει μια βελούδινη υφή. Τα φύλλα είναι πρασινόλευκα, τα λουλούδια του ροζ, και το άρωμα του θεσπέσιο.

Φυτό της οικογένειας των Xειλανθών (Labiate). O Πλίνιος αναφέρεται σ` αυτό το φυτό: “Tο φυτόν καλούμενον δίκταμον εις ουδέν άλλο μέρος φύεται ειμη εν τη νήσω Kρήτη”.

O Θεόφραστος στο έργο του “Περί Φυτών ιστορίες” γράφει: “Tο δίκταμο είναι φυτό που βγαίνει μόνο στη Κρήτη….

Είναι σπάνιο, διότι ο τόπος που το παράγει είναι μικρός και οι κατσίκες το βόσκουν επειδή τους αρέσει.

Ο Δίκταμος ήταν γνωστός από την αρχαιότητα και οι αρχαίοι γιατροί του απέδιδαν πολλές θεραπευτικές ιδιότητες.

Kατά την αρχαιότητα το άγαλμα της θεάς Aρτέμιδος, η οποία εκτός των άλλων ήταν και προστάτης των τοκετών, έφερε στο κεφάλι της στεφάνι από δίκταμο.

Το φυτό του δικτάμου από την αρχαιότητα έβρισκε πολλές χρήσεις σε αρκετά προβλήματα υγείας. Στις μέρες μας, στις ήδη γνωστές θεραπευτικές ιδιότητές του προστέθηκαν και ορισμένες ακόμα που διαπιστώθηκαν είτε από μελέτες είτε από τις αναφορές τους στη λαϊκή θεραπευτική.

Ο δίκταμος εμφανίζει επουλωτικές και στυπτικές ιδιότητες και για το λόγο αυτό θεωρείται φάρμακο για το στομάχι, αλλά και για τα αποστήματα και τα σπυριά (σαν κατάπλασμα). Καταπραΰνει τους πόνους του στομάχου και των εντέρων. Για τους παραπάνω λόγους συστήνεται σε διαταραχές, κολικούς και φλεγμονές του γαστρεντερικού συστήματος. Είναι ευστόμαχο και πολύ χωνευτικό.

Σε πονοκεφάλους και πονόδοντους, κάνει καλό όταν μασάει κανείς για πολλή ώρα φύλλα δικτάμου. Καταπολεμά την κακοσμία του στόματος και βοηθάει στην αντιμετώπιση ουλίτιδας.

Το αφέψημά του είναι διουρητικό.

Ως εμμηναγωγό φημίζεται ότι βοηθάει σε περιπτώσεις αμηνόρροιας, που προέρχεται από εξάντληση του οργανισμού (έλλειψη περιόδου).

Συνιστάται σε νευρικές διαταραχές, νευρικούς πονοκεφάλους και άλλα νοσήματα του νευρικού συστήματος, εξαιτίας των καταπραϋντικών ιδιοτήτων που εμφανίζει.

Για τις αντισηπτικές του ιδιότητες χρησιμοποιείται σε διαλείποντες πυρετούς, γρίπη και κρυολογήματα.

Η ρίζα του ως αλοιφή βρίσκει χρήση κατά της ισχιαλγίας, ενώ ο χυμός του καταναλώνεται μέσα σε κρασί για να θεραπεύσει τα δαγκώματα φιδιού.

Μερικοί συνιστούν τη χρήση του στο σκορβούτο.

Μαντζουράνα (Origanum majorana)

Ιστορία:

Η μαντζουράνα είναι φυτό ποώδες, διετές ή πολυετές (αναλόγως το είδος) και αυτοφυές, αν και στην Ελλάδα καλλιεργείται από την αρχαιότητα.

Ο Ιπποκράτης τη χρησιμοποιούσε ως αντισηπτικό. Οι Αιγύπτιοι και οι Άραβες τη γνώριζαν, επίσης, και τη χρησιμοποιούσαν ως φαρμακευτικό φυτό.

Τα κόκκινα άνθη της αναδίδουν ένα πολύ όμορφο άρωμα και χρησιμοποιούνται ευρέως στην αρωματοποιία.

Θεραπευτικές Ιδιότητες:

Το αφέψημα της μαντζουράνας (από τα φύλλα και τα άνθη του φυτού) έχει εφιδρωτικές, αντισπασμωδικές και ηρεμιστικές ιδιότητες.

Σε περίπτωση σπασμωδικού βήχα ή κοκίτη, παίρνουμε βαθιές εισπνοές πάνω από το σκεύος που βράζει το αφέψημα.

Οι κομπρέσες με ζεστό αφέψημα μαντζουράνας, καταπραΰνουν τους ρευματικούς πόνους, τα πρηξίματα και τους κολικούς.

Ανακουφίζει άμεσα τον πονόδοντο, η τοποθέτηση βαμβακιού με λίγες σταγόνες αιθέριο λάδι μαντζουράνας πάνω σε ένα χαλασμένο δόντι.

Στην Κουζίνα:

Η μαντζουράνα χρησιμοποιείται σε σαλάτες, σάλτσες, κρέας, ψάρια, ζυμαρικά, χορτόπιτες, τυρί, ψωμί, καθώς και για τον αρωματισμό ποτών. Επίσης, χρησιμοποιείται στη ζαχαροπλαστική.

Λεβάντα (Lavandula)

Lavandula

Η ονομασία της λεβάντας προέρχεται από το λατινικό ρήμα lavare που σημαίνει πλένω, διότι ότι οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν άνθη λεβάντας για τον αρωματισμό του νερού των λουτρών τους.

Το αιθέριο έλαιο που περιέχουν τα φύλλα της χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, τη σαπωνοποιία και γενικότερα στην παραγωγή καλλυντικών.

Λόγω των αντισηπτικών ιδιοτήτων της επισπεύδει την επούλωση τραυμάτων, ενώ σε μεγάλες δόσεις δρα ως υπνωτικό και ναρκωτικό, οπότε την χρησιμοποιούνε για τη θεραπεία διαφόρων νευρασθενειών.

Οι ανθοφόροι βλαστοί μαζεύονται και χρησιμοποιούνται ως αρωματικό στις ντουλάπες, τα συρτάρια και γενικά σε χώρους που θέλουμε να έχουμε ωραίες μυρωδιές. Επίσης επειδή έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες χρησιμοποιείται ως αντισκωρικό, ακόμα και ως εντομοαπωθητικό.

Θεωρείται από τα κορυφαία αιθέρια έλαια και αναμφίβολα από τα πιο ακίνδυνα.

Σε όλα τα είδη λεβάντας χρησιμοποιείται μόνο το άνθος της. Καταλληλότερη εποχή συγκομιδής θεωρείται το στάδιο της τελικής ανάπτυξης του ανθοφόρου στελέχους και έναρξης της ανθοφορίας.

Μάριος Γκρόγκος
Μάριος Γκρόγκος
Join the Green side...

Σκέφτομαι ''πράσινα'' και προσπαθώ να σας μεταφέρω μέσα από τα άρθρα μου πιο κοντά στη φύση. Διαβάστε για τη κηπουρική και δημιουργήστε δικές σας εμπειρίες κάνοντας την τρόπο ζωής!

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ
Do-It-Yourself: Κάνε τη διαφορά μόνος σου, στο χώρο σου
ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ
Εσπεριδοειδή: Η ξυνή γεύση που γλυκαίνει τη ζωή μας